در یک تلاش آشکار برای جبران کردن زیان هائی که به منافع جمهوری اسلامی در سطح بین المللی به دنبال سخنرانی اخیر در کنفرانس دوربان 2 در ژنو وارد آمد، محمود احمدی نژاد با یک شبکه تلویزیونی مشهور آمریکائی مصاحبه ای انجام داد که در آن لحن سخنان او با شیوه تهدیدآمیز اظهاراتش در داخل ایران و به زبان فارسی، کاملا متفاوت بود.
در این مصاحبه با شبکه آمریکائی پرنفوذ ABC، احمدی نژاد از جمله ادعا کرد که حکومت ایران هرگونه راه حلی را که خود فلسطینی ها برای برطرف کردن نزاع خویش با اسرائیل بپذیرند، قبول دارد – و این در حالی که حکومت ایران، محمود عباس و حکومت خودگردان فلسطینی را "خائن" لقب می دهد و حماس را که با یک کودتای خونین برنوار غزه مسلط گردید و به کشتار سران حکومت خودگردان پرداخت نماینده قانونی فلسطینیان می داند.
احمدی نژاد در بخش دیگری از پاسخ های خود، برای آغاز گفتگو با ایالات متحده پیش شرط هائی قائل شد، ولی درباره جزئیات آن سخنی نگفت و تنها اظهار داشت: « ما بايد يك چارچوب مشخص و شفاف براي گفت‌وگوها داشته باشيم. برنامه بايد شفاف باشد».
حکومت ایران هنوز پاسخ قاطعی به پیشنهاد دولت پرزیدنت اوباما برای آغاز گفتگوهای بدون قید و شرط نداده است.

«آمریکا شرط نمی گذارد، ولی ایران شرط می گذارد»
در دوران پرزیدنت بوش، دولت آمریکا آغاز گفتگو با رژیم ایران را مشروط به آن می دانست که حکومت اسلامی از تروریست پروری دست بردارد، در روند صلح منطقه اخلال نکند، حقوق انسانی در ایران را محترم شمارد و ستیز علیه ایالات متحده را متوقف سازد. حکومت ایران نیز متقابلا شرائطی برای آغاز مذاکرات داشت و خواهان آن بود که دولت آمریکا "از مردم ایران به خاطر جنایاتش پوزش بخواهد و سپرده های مسدود شده ایران را ازاد کند" و شرائط دیگر.
اکنون احمدی نژاد از "تعیین یک چارچوب مشخص و شفاف" سخن می گوید.
برخی تحلیلگران سیاسی بر این باورند که حکومت ایران هیچ گونه آمادگی برای مذاکره با ایالات متحده ندارد، زیرا خصومت با ابرقدرت جهان را بخشی از ایدئولوژی و سیاست راهبردی خود می داند و می کوشد از طریق نشان دادن احساسات ضد آمریکائی، در بین محافل تندرو اسلامی و بین المللی مشروعیت یابد. این تحلیلگران یادآوری می کنند که در گذشته نیز هرگاه که احتمالی برای آغاز تماس و گفتگو بین ایران و ایالات متحده به هدف رفع نزاع دو کشور به وجود می آمد، عناصر تندرو با یک سلسله اقدامات بحران آفرین، آن را به بن بست می کشاندند. به گفته این تحلیلگران، این بار نیز تندروهای رژیم امیدوارند با به راه انداختن مساله محاکمه و محکومیت رکسانا صابری موجب تیرگی هرچه بیشتر اوضاع در حدی شوند که امکان آغاز گفتگوها منتفی گردد. آن ها یادآوری می کنند که سخنان علی لاریجانی علیه ایالات متحده، به ویژه در روزهای اخیر از خشونت بیشتری برخوردار بوده است.

«سخنان احمدی نژاد، نشان طفره رفتن رژیم»
تحلیلگران می گویند: همین واقعیت که احمدی نژاد تاکید کرد که باید "چارچوب مشخص و شفافی" برای آغاز گفتگوها تعیین گردد، نشان نوعی شانه خالی کردن و به تعویق انداختن گفتگوهاست. به گفته آنان، در حال حاضر مهمترین امر برای حکومت ایران حفظ آرامش ظاهری به هدف ادامه تلاش های اتمی، به این امید است که به زودی جهانیان در برابر یک واقعیت انجام شده قرار گیرند. با پیروی از همین سیاست، حکومت ایران اعلام کرده که در حال تنظیم یک بسته پیشنهادی در مورد فعالیت های اتمی خود می باشد. گرچه بسیار بعید می نماید که ایران پیشنهادها و شرائطی عنوان کند که بتواند مورد قبول جهانی قرار گیرد، ولی این ترفند به حکومت امکان می دهد مدت دیگری نیز وقت بگذراند، بدون آن که زیر فشار بیشتر قرار گیرد.
احمدی نژاد در این مصاحبه (که هنوز متن فارسی آن در دست نیست، و همه گزارش ها به استناد به ترجمه انگلیسی آن و گزارش خبرگزاری هاست) از پرزیدنت اوباما گله کرد که چرا هنوز پاسخ پیام شادباش او را نداده است. وی گفت: «من يك پيام تبريك به آقاي اوباما فرستادم. اين يك تصميم مهم بود، هر چند كه مردم ايران از عملكرد دولت قبلي آمريكا بسيار ناراضي بودند. من در داخل مورد انتقاد واقع شدم. با اين وجود، آن كار را انجام دادم. من هنوز منتظر دريافت يك پاسخ هستم».
تصور می رود که پرزیدنت اوباما در پیام نوروزی خود خطاب به جمهوری اسلامی و ملت ایران، پاسخ این پیام را داده باشد.

«مصاحبه با تلاش های انتخاباتی ارتباط دارد»
آگاهان در تهران، این مصاحبه تلویزیونی را با امور انتخابات ریاست جمهوری در داخل ایران نیز مربوط می دانند و بر این باورند که احمدی نژاد در عین حال که می خواسته گام دیگری در راه کاهش بحران در روابط با ایالات متحده بردارد (بی آنکه تعهدی برای رژیم ایجاد کند)، تلاش کرده چهره ملایمی از خود به سوی دارندگان حق رای نشان دهد.
در مورد حل مساله فلسطینی ها، در حالی که حکومت و رهبران آن مرتبا به فلسطینیان توصیه می کنند که از صلح با اسرائیل بپرهیزند و "مقاومت" (ادامه عملیات تروریستی) را همچنان سرمشق خود قرار دهند، احمدي‌نژاد در پاسخ به اين سئوال كه اگر فلسطيني‌ها توافقنامه‌اي را با اسرائيل امضا كنند، آيا ايران از آن حمايت خواهد كرد؟، گفت: «هر تصميمي كه آنها (فلسطيني‌ها) بگيرند، مطلوب ما است. ما قصد نداريم كه روندی را برای آنان تعيين كنيم. هر تصميمي را كه آنها بگيرند، ما از آن حمايت خواهيم كرد. ما معتقديم كه اين حق مردم فلسطين است، هر چند ما انتظار داريم كه دولت‌هاي ديگر نيز اين كار را انجام دهند».
این سخنان در حالی بیان می شود که رژیم ایران حکومت خودگردان فلسطینی را تحریم کرده و سران آن را خائن می خواند و با فرستادن پول و اسلحه برای حماس و جهاد، می کوشد جنگ ادامه یابد و برقراری صلح به بن بست کشانده شود. علاوه براین، حکومت ایران خواستار آن است که در هرگونه تصمیم گیری، همه فلسطینیان برون مرزی (که تعداد آن ها تقریبا برابر آنانی است که در نوار غزه و کرانه باختری رود اردن زندگی می کنند) نیز در این تصمیم گیری شرکت داده شوند. حکومت ایران بارها اعلام داشته که خود را تنها حامی فلسطینیان در جهان اسلام می داند و "نخواهد گذاشت حق آنان پایمال شود".

«ممکن است رژیم ادعا کند که تحریف شده است»
گرچه این نخستین بار نیست که حکومت ایران پیشنهاد می کند سرنوشت فلسطین به همه پرسی فلسطینیان نهاده شود، ولی سخنان ظاهرا نرم این بار احمدی نژاد چنین تعبیر شد که او می کوشد تاثیرات تلخ سخنان ستیزجویانه اش در کنفرانس دوربان 2 ، که در داخل ایران نیز مورد انتقاد شدید قرار گرفت، تا حدی جبران شود.
در اسرائیل برخی تحلیلگران چنین ارزیابی کردند که به گفته احمدی نژاد، اگر فلسطینیان راه حل "دو کشور برای دو ملت" را بپذیرند، حکومت اسلامی ایران با موجودیت اسرائیل به عنوان یک کشور یهودی کنار خواهد آمد، و این در حالی که احمدی نژاد در همه اظهارات خود مرتبا از انهدام و فروپاشی اسرائیل سخن می گوید.
درباره هولوکاست نیز، احمدی نژاد کوشید این بار وقوع آن را "افسانه" نخواند، ولی دوباره خواهان تحقیق درباره آن شد و گفت در هر حال نباید به حساب فلسطینی ها باشد.
این احتمال مطرح است که در ساعات آینده دفتر ریاست جمهوری در تهران مطلبی را به عنوان متن کامل اظهارات احمدی نژاد منتشر سازد و چنین ادعا کند که سخنان او در مصاحبه با شبکه تلویزیونی آمریکائی تحریف شده است.
مصاحبه شبکه ای بی سی روز پنجشنبه گذشته در تهران ضبط شد و دیروز (یک شنبه) پخش گردید. در صورتی که شبکه های تلویزیون دولتی ایران متن این مصاحبه را به زبان فارسی پخش کنند، آنگاه می توان دریافت که احمدی نژاد دقیقا چه گفته است.

گزارشگران: ایلان فرهادی – اورشلیم،
جهانگیر یعقوبیان – نیوبورک،
خبرنگار آزاد - تهران