رئیس جمهوری اسرائیل در دومین روز دیدار رسمی و تاریخی خود از جمهوری آذربایجان، بامداد امروز (دوشنبه 8 تیرماه 1388- 29 ژوئن 2009) تاج گلی نثار آرامگاه حیدر علی اف بنیانگزار جمهوری جدید آن کشور و پدر رئیس جمهوری کنونی نثار کرد و کوتاه مدتی پس از آن به نخستین ملاقات کاری با آرتور راسی زید نخست وزیر آذربایجان نشست. پرزیدنت پرس و راسی زید ساعتی بعد مشترکا نخستین کنفرانس گسترش روابط بازرگانی بین اسرائیل و آذربایجان را گشودند. در ساعات بعدازظهر امروز رئیس جمهوری اسرائیل به دیدار از کنیسای مرکزی شهر باکو خواهد رفت و با سران جامعه یهودی آذربایجان دیدار خواهد داشت.
حکومت ایران از پذیرائی گرم دولت و ملت آذربایجان از رئیس جمهوری اسرائیل ابراز ناخشنودی کرد و وزیر خارجه آن کشور گفت که ایران در روابط آینده خود با آذربایجان این امر را در نظر خواهد داشت. آگاهان گفتند: این واکنش سخنگوی رسمی ایران به طور نسبی ملایم بود، زیرا در حالی که جمهوری اسلامی به علت ادامه مقاومت های مردمی با مشکل بزرگی در افکار عمومی جهان روبرو می باشد و سران اتحادیه اروپا و ایالات متحده و بسیاری از کشورهای دیگر این سرکوبگری ها را محکوم دانسته اند، دولت تهران در موقعیتی نیست که بتواند جبهه تازه ای علیه خویش بگشاید.
«اسرائیل برای جمهوری آذربایجان یک شریک راهبردی است»
پرزیدنت الهام علی اف پس از استقبال گرمی که از رئیس جمهوری اسرائیل در کاخ ریاست جمهوری در باکو به عمل آورد، به او گفت: «ملت و دولت اذربایجان، ملت و دولت اسرائیل را شریک راهبردی خود می دانند و عزم جزم دارند همکاری های گسترده با اسرائیل را در همه زمینه ها و از جمله امنیتی، اقتصادی و سیاسی تحکیم بخشند».
سه تن از وزیران کابینه اسرائیل پرزیدنت پرس را در این سفر تاریخی همراهی می کنند و قرار است یک رشته قراردادهای همکاری بین دو کشور در همه زمینه ها امضا شود. 60 تن از روسا و مدیران کمپانی های اسرائیلی در زمینه های مختلف امنیتی، مخابرات و الکترونیک، کشاورزی، پزشکی و امور زیر ساختی، در این سفر حضور دارند.
روز گذشته پس از آن که هواپیمای رئیس جمهوری در فرودگاه بین المللی باکو به زمین نشست، آئین استقبال رسمی در بخشی که به رئیس جمهوری اختصاص دارد برگزار شد و پرزیدنت علی اف به گرمی پرزیدنت پرس را در آغوش گرفت و از او که افتخار پذیرائی او را دارد سپاسگزاری کرد.
پرزیدنت علی افت گفت: «من بسیار خرسندم که شما به میهن من پا گذاشته اید. از دیدگاه دولت و ملت آذربایجان، این یک دیدار تاریخی است که به ما امکان می دهد همکاری های گسترده تری با کشور شما داشته باشیم».
پرزیدنت پرس: «آماده ایم تجربیات علمی خود را به شما نیز بدهیم»
پرزیدنت پرس از پذیرائی گرم دولت باکو سپاسگزاری کرده و اشتیاق ملت و دولت اسرائیل را بریا گسترش روابط دوستی و همکاری با دولت و ملت آذربایجان مورد تاکید قرار داد و گفت: «اسرائیل دارای یکی از بالاترین سطح دانش و تکنولوژی و اختراعات و امور عملی است و ما خرسندیم که تجربیات و دانش خود را با مردم آذربایجان در میان گذاریم و همکاری های بیشتری بین کمپانی های اسرائیلی و کشور شما برقرار گردد».
پرزیدنت پرس گفت: «شوربختانه هم آذربایجان و هم اسرائیل مورد تهدیدهای نظامی و امنیتی جدی قرار دارند و از این رو باید توان دفاعی خود را هر بیشتر قوی کنند. ولی در عین حال من با افتخار بر این حقیقت انگشت می گذارم که هر دو کشور در همان حال هواداران جدی صلح هستند و بیشترین تلاش را به کار می گیرند که با همسایگان روابط دوستانه و صلح آمیز داشته باشند».
پرزیدنت پرس میهماندار آذری خود را به دیدار متقابل از اسرائیل دعوت کرد و گفت: «درهای کشور ما به روی شما دوستان خوب همیشه باز خواهد بود و این افتخاری برای ماست که بتوانیم میهماندار شما باشیم».
پرزیدنت علی اف در دنباله خوش آمد خود به میهمان اسرائیلی گفت: «مناسبات آذربایجان با اسرائیل بسیار مستحکم تر از آن است که در ظاهر تصور می شود. آذربایجان اکنون در مرحله پیشرفت سریع در زمینه های متعدد قرار دارد و ما بسیار مایلیم از تجربیات و دانش اسرائیل در این زمینه ها برخوردار شویم».
نوزده تن از معترضین اسلامی بازداشت شدند
روزنامه ها و رادیو تلویزیون های آذربایجان گزارش های بسیاری درباره دیدار رئیس جمهوری اسرائیل منتشر ساختند و آن را بسیار مهم دانستند.
این دیدار در حالی انجام می گیرد که گروه های تندرو اسلامی در آذربایجان، که به گفته آگاهان سیاسی آن کشور، از حکومت ایران دستور می گیرند، به اقدامات اعتراض آمیز گسترده دست زدند، ولی با بی اعتنائی دولت روبرو شدند و پیام های پشت پرده حکومت ایران و اعتراض های دیپلماتیک آن کشور موثر نیافتاد.
پلیس باکو روز شنبه (پریروز) 19 نفر از افراد گروه اسلامی ارتجاعی آذربایجان را که از ایران دستور می گیرند و قصد داشتند در برابر ساختمان وزارت خارجه در باکو به تظاهرات دست بزنند بازداشت کرد. مقامات آذری گفتند که این بازداشت شدگان همگی مزدوران حزب الله لبنان و گروه تروریستی القاعده بوده اند.
جمهوری اسلامی ایران ابراز ناخرسندی کرد
حکومت ایران ادعا می کند که آذربایجان خود را به طور دربست در اختیار ایالات متحده و اسرائیل قرار داده است. حکومت ایران می گوید که دولت اسرائیل و کمپانی های این کشور در آذربایجان فعالیت گسترده ای دارد و نگرانی دولت تهران از آن است که آذربایجان به پایگاه دفاع ضد موشکی و شنود نظامی و امنیتی علیه حکومت ایران مبدل شود.
حسن قشقاوی سخنگوی وزارت خارجه در این رابطه گفت: « با توجه به اظهارات مقامات رژيم صهيونيستي قبل از انجام اين سفر و تاکيد آنها بر تاثيرگذاري سفر پرز به آذربايجان و تداوم تهديد با عنايت به همسايه بودن آذربايجان با ايران ما اين گونه اظهارات و سفرها را ارزيابي دقيق مي کنيم و در تنظيم روابط با همسايگان خود بي تاثير نخواهيم گذاشت».
تارنمای دولتی "خبرآنلاین" در تهران نیز در واکنش به دیدار رئیس جمهوری اسرائیل از آذربایجان نوشت: « رئیس رژیم صهیونیستی امروز در حالی وارد باکو شد که این کشور جزیی از جهان اسلام محسوب می شود و مردم آن به شدت از اسرائیل تبری می جویند. برغم اینکه آذربایجان برای رسانه ها کشوری آزاد نیست در روزهای گذشته اعتراضات زیادی به این سفر بعمل آمد و مردم مسلمان جمهوری آذربایجان و تشکلهای سیاسی اسلامی و مستقل این کشور از هفته ها پیش با برپایی تجمعهای ضد صهیونیستی و صدور بیانیه های مختلف این سفر را محکوم کرده و از دولت جمهوری آذربایجان خواستار لغو آن شده بودند».
این خبرگزاری دولتی، از قول یک دیپلمات پیشین اسرائیلی در آذربایجان که نام او را نبرد نوشت: « آذربایجان در منطقه خود احساس راحتی نمیکند. از شمال روسیه بر آن فشار میآورد و از جنوب ایران. روابط باکو با هر دو قدرت منطقه، چندان سهل نیست. سد راه روابط، مسئله قرهباغ است که نمیتواند بدون دخالت غرب حل شود و از این رو هم روسیه و هم ایران فعالانه از ایروان حمایت میکنند».
خبرآنلاین درباره روابط اسرائیل و قزاقستان نوشت: « رژیم صهیونیستی و قزاقستان که در سال 1992 مناسبات دیپلماتیک خود را شروع کردند اکنون مناسبات اقتصادی و نظامی مستحکمی دارند به ویژه پس از آن که آستانه، پایتخت قزاقستان، از اورشلیم خواستار کمک به مدرنیزه کردن ارتش و تولید تسلیحات در قزاقستان شد. اسراییل به علاوه چندین قرارداد تسلیحاتی میلیون دلاری با جمهوری آذربایجان امضا کرده است».
گزارشگر: ایلان فرهادی – اورشلیم